IXP e outras figuras do viño galego

Ademais das cinco denominacións de orixe, o rexistro europeo recolle cinco indicacións xeográficas protexidas de viño en Galicia. Son figuras pequenas: en 2025, entre todas, declaraban unhas 42 hectáreas en produción, menos ca calquera denominación. Aínda así ordenan viñedos que existían antes de ter nome oficial.

DOP, IXP e viño sen indicación

Unha denominación de orixe protexida (DOP) esixe que toda a uva proceda da zona e que o viño se elabore alí, cun vínculo co territorio que o prego xustifica en detalle. En España pode seguir chamándose «denominación de orixe».

A indicación xeográfica protexida (IXP) é máis flexible: as normas europeas permiten que parte da uva veña de fóra da zona e o vínculo co territorio pode basearse na reputación. En Galicia as IXP naceron como «Viño da Terra»: a máis antiga, Val do Miño-Ourense, é de 1987.

Fóra destas figuras quedan os viños sen indicación xeográfica, que poden venderse como «Viño de España». Algúns produtores galegos embotelan así elaboracións que non encaixan nun prego: variedades non autorizadas, mesturas de varias zonas ou estilos que o Consello non ampara. Esa etiqueta non di nada da calidade, só que o viño non está suxeito a unha figura de orixe.

Galicia ten tamén indicacións xeográficas de bebidas espirituosas (como a augardente e os licores de bagazo), que regula á parte a Xunta e non son viño.

Situación das IXP de viño respecto ás cinco D.O.
raiado: só algunhas parroquias do concellotrazo descontinuo: IXPLímites administrativos: © Instituto Xeográfico Nacional (CC BY 4.0). Ríos e Portugal: Natural Earth.

As cinco IXP

Rexistros a 31-12-2025 (Agacal). Nas IXP publícase a superficie en produción.
IGPDesdehaViticultoresElaboradoresViño (litros)
Val do Miño-Ourense198772225.000
Betanzos20005,7859.285
Barbanza e Iria20061115427.699
Ribeiras do Morrazo20171117647.500
Terras do Navia20227857.064

IXP · 1987

Val do Miño-Ourense

A máis antiga das IXP: «Viño da Terra Val do Miño-Ourense» por Orde do 15 de xullo de 1987 (DOG do 21-08-1987).

O val do Miño arredor da cidade de Ourense, entre o Ribeiro e a Ribeira Sacra. En 2025 declaraba só dous viticultores e dúas adegas.

Zona
Parroquias de Amoeiro, Barbadás, Cartelle, Coles, Gomesende, Nogueira de Ramuín, Ourense, Padrenda, O Pereiro de Aguiar, A Peroxa, Pontedeva, Quintela de Leirado, San Cibrao das Viñas e Toén.
Viños
Brancos e tintos, con 9,5 % vol. como mínimo.
Operadores
Adega Terras Mancas · S.L.Sociedade da listaxe de operadores certificados de Agacal; o outro operador é un produtor particular.

Palomino e Garnacha tintureira son autorizadas; o resto, principais. Os viños levan polo menos un 60 % de principais.

Fonte: Agacal — Ficha técnica IXP Val do Miño-Ourense 2025 · revisado o 28 de setembro de 2026

IXP · 2000

Betanzos

Normas do «Viño da Terra de Betanzos» por Orde do 8 de novembro de 2000 (DOG do 20-11-2000).

Viñedo arredor da ría de Betanzos, o máis ao norte das figuras galegas de viño xunto con Terras do Navia. As variedades recomendadas son distintas das do sur: Branco lexítimo, Agudelo e Godello.

Zona
Bergondo, Betanzos, Coirós, Miño e Paderne, e parroquias de Abegondo, Oza-Cesuras (antes Oza dos Ríos) e Sada.
Brancas
Godello, Branco Lexítimo, Godello, Palomino
Tintas
Mencía, Brancellao, Merenzao, Gran Negro, Garnacha Tintorera
Viños
Brancos e tintos. Monovarietais con 11 % vol. como mínimo; o resto, 10 %.
Operadores
Adegas Lorenzo Bescansa · S.L.U. · Casa Beade · S.L. · Pagos de Brigante · S.L.Sociedades da listaxe de operadores certificados de Agacal; a listaxe inclúe ademais produtores particulares.

Recomendadas, Godello, Branco lexítimo, Agudelo, Mencía, Brancellao e Merenzao; autorizadas, Palomino, Gran negro e Garnacha tintureira. Os viños levan polo menos un 60 % de recomendadas.

Fonte: Agacal — Ficha técnica IXP Betanzos 2025 · revisado o 28 de setembro de 2026

IXP · 2006

Barbanza e Iria

Recoñecida como «Viño da Terra de Barbanza e Iria» por Orde do 11 de decembro de 2006 (DOG do 18-12-2006).

A península do Barbanza e o val baixo do Ulla, entre a ría de Arousa e a de Muros e Noia: viñedo pequeno e costeiro, moi preto da subzona Ribeira do Ulla das Rías Baixas.

Zona
Boiro, Catoira, Dodro, A Pobra do Caramiñal, Pontecesures, Rianxo, Ribeira e Valga, e parroquias de Lousame, Padrón, Porto do Son e Rois.
Viños
Brancos e tintos. Os monovarietais, con 11 % vol. como mínimo; o resto, 10 %.
Operadores
Adega Entre Os Ríos · S.L. · Bodegas Castellum Augusti · S.L. · Cazapitas · S.L.Sociedades da listaxe de operadores certificados de Agacal; a listaxe inclúe ademais produtores particulares.

A ficha de Agacal identifica o Agudelo co Chenin blanc e o Branco lexítimo co Albarín branco.

Fonte: Agacal — Ficha técnica IXP Barbanza e Iria 2025 · revisado o 28 de setembro de 2026

IXP · 2017

Ribeiras do Morrazo

Protección nacional transitoria por Orde do 21 de febreiro de 2017 (DOG e BOE do 10-03-2017); despois inscrita no rexistro europeo.

A península do Morrazo e o fondo da ría de Pontevedra, entre as subzonas do Salnés e de Soutomaior. Só se amparan os terreos por debaixo de 300 metros.

Zona
Bueu, Cangas, Marín, Moaña, Poio, Pontevedra, Redondela e Vilaboa.
Tintas
Brancellao, Caíño Tinto, Pedral, Espadeiro, Loureiro Tinto, Mencía, Sousón
Viños
Brancos (11 % vol. mínimo) e tintos (10 % vol. mínimo).
Operadores
Adega Ardán, S.L. · Bodegas Costas de Exportación, S.L. · Enoturismo Marse, S.L. · Mercedarios — Monasterio de San Juan de Poio · 100 Polas, S.L. · Videiras No Mar, S.L.Operadores certificados segundo a listaxe de Agacal (actualizada o 07-08-2025).

Fonte: Agacal — Ficha técnica IXP Ribeiras do Morrazo 2025 · revisado o 28 de setembro de 2026

IXP · 2022

Terras do Navia

Protección nacional transitoria por Orde do 7 de xullo de 2022 (DOG do 20-07-2022; BOE do 27-07-2022); despois inscrita no rexistro europeo.

A figura máis recente: viñedo de montaña no val do Navia, no extremo oriental de Lugo, xunto a Asturias. Inclúe o Albarín tinto, unha variedade que non figura en ningunha outra figura galega.

Zona
Negueira de Muñiz enteiro e parroquias da Fonsagrada (Cereixido, Lamas de Moreira, Monteseiro, San Martiño de Suarna, Vilabol de Suarna, Vilar da Cuíña) e de Navia de Suarna (A Pobra de Navia, Barcia, Castañedo, Muñís, Mosteiro, A Ribeira).
Tintas
Albarín Tinto, Mencía, Merenzao, Brancellao, Caíño Tinto, Loureiro Tinto
Viños
Brancos e tintos; a ficha de Agacal menciona que os tintos admiten crianza en barrica.
Operadores
—Os cinco elaboradores da listaxe de Agacal (actualizada o 13-04-2026) figuran como persoas físicas; por iso non os nomeamos aquí.

Fonte: Agacal — Ficha técnica IXP Terras do Navia 2025 · revisado o 28 de setembro de 2026

Fontes

  1. MAPA — Listado de DOP e IGP de vinos registradas en la Unión Europea — consultado o 28 de setembro de 2026
  2. Agacal — Viños con indicación xeográfica (fichas técnicas 2025 y listados de operadores) — consultado o 28 de setembro de 2026
  3. Agacal — Bebidas espirituosas con indicación geográfica — consultado o 28 de setembro de 2026
  4. Agacal — Ficha técnica IXP Val do Miño-Ourense 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
  5. Agacal — Pliego de condiciones IGP Valle del Miño-Ourense — consultado o 28 de setembro de 2026
  6. Agacal — Viños con indicación xeográfica — consultado o 28 de setembro de 2026
  7. Agacal — Pliego de condiciones IGP Betanzos (noviembre de 2018) — consultado o 28 de setembro de 2026
  8. Agacal — Viños con indicación xeográfica — consultado o 28 de setembro de 2026
  9. Agacal — Pliego de condiciones IXP Barbanza e Iria (julio de 2024) — consultado o 28 de setembro de 2026
  10. Agacal — Ficha técnica IXP Ribeiras do Morrazo 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
  11. Agacal — Pliego de condiciones IGP Ribeiras do Morrazo (julio de 2025) — consultado o 28 de setembro de 2026
  12. Agacal — Ficha técnica IXP Terras do Navia 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
  13. Agacal — Pliego de condiciones Terras do Navia (mayo de 2022) — consultado o 28 de setembro de 2026

Viches un dato incorrecto ou desactualizado? Escríbenos coa fonte e revisámolo.

Un dato que xa non cadra?

Cada ficha leva a súa fonte e a data en que se consultou. Se unha adega cambia as súas visitas ou un prego se modifica, escríbenos e corrixímolo.