Denominación de Orixe Protexida · desde 1945
Valdeorras
A porta de Galicia polo Sil e o territorio onde se recuperou o Godello. Lousa e granito entre 300 e 700 metros, con clima máis seco e extremo ca o da costa.
Territorio
Nordeste da provincia de Ourense, no val do Sil: O Barco de Valdeorras, A Rúa, Vilamartín de Valdeorras, O Bolo, Carballeda de Valdeorras, Larouco, Petín e Rubiá. A Veiga pertence á comarca, pero non á denominación.
O Sil cruza a comarca de leste a oeste e forma un val asimétrico: a ribeira esquerda ten pendentes fortes e a dereita é máis suave e ondulada. Os afluentes (Xares, Bibei, Cigüeño, Galir, Farelos, Seco, Casoio) abren máis ladeiras de viñedo, a miúdo en bancais. Todo o territorio está entre 300 e 700 metros.

Clima e solos
Mediterráneo-oceánico: invernos fríos, veráns cálidos e primaveras e outonos suaves. O prego sitúa o óptimo para viños secos por riba de 450 metros e encadra todo o territorio na zona I de Winkler.
- Temperatura media
- 11 °C
- Precipitación anual
- 850–1.000 mm
- Integral térmica (Winkler-Amerine)
- 1.300–1.500
- Altitude do territorio
- 300–700 m
Datos do prego de condicións.
Solos
O prego distingue cinco: lousados, pouco profundos (30–50 cm) e pedregosos, que dan viños sutís e minerais; afloramentos calcarios no Barco e Rubiá; graníticos soltos na Rúa, Petín e Larouco, que dan viños máis florais; arxilo-ferrosos, fríos e húmidos; e aluviais, en terrazas sobre o Sil ou en chairas máis fértiles.
Historia
A presenza romana ligada á Vía Nova, que unía Braga con Astorga, e ao ouro do Sil trouxo a vide. Unha lápida na Rúa Vella lembra un veterano, Lucio Pompeio Reburro, que plantou cepas na ribeira do Sil. Hai constancia escrita de viñas desde o século X. Tras a filoxera, as viñas replantadas sobre pé americano con variedades moi produtivas perderon carácter. En 1974 a Axencia de Extensión Agraria do Barco e o Consello Regulador idearon o programa REVIVAL, en marcha desde 1976, para recuperar o Godello e o resto de variedades propias.
Cualificada como Denominación de Orixe o 27 de xullo de 1945, segundo o seu Consello Regulador. O Consello constituíuse por Orde do 6 de decembro de 1956 e o regulamento aprobouse o 31 de xullo de 1957.
Variedades
| Brancas | Tintas | |
|---|---|---|
| Variedades preferentes | Godello, Loureira, Treixadura, Dona Branca, Albariño, Torrontés, Lado | Mencía, Tempranillo, Brancellao, Merenzao, Sousón, Caíño Tinto, Espadeiro, Ferrón |
| Variedades autorizadas | Palomino | Garnacha Tintorera, Gran Negro, Mouratón |
O prego recolle sinónimos locais: dona branca (moza fresca), tempranillo (araúxa), brancellao (albarello) e merenzao (maría ardoña ou bastardo).
Tipos de viño
Brancos, tintos e rosados, ademais de espumosos de calidade e o tostado, de uvas pasificadas. O Godello monovarietal é o viño que deu sona á zona, e a Mencía domina entre os tintos.
O prego describe os Godellos como amarelo pálido con matices verdosos, de aroma froiteiro de intensidade media, estruturados e cunha acidez natural que os mantén frescos. As Mencías son de cor picota, con aromas intensos de froitos vermellos e acidez media.
Que a distingue
É a zona do Godello: aquí comezou a súa recuperación e aquí ten as súas mencións propias. A combinación de lousa, granito e algún afloramento calcario nun mesmo val, e a altitude, dan Godellos con máis corpo ca a maioría dos brancos atlánticos e con capacidade de evolucionar en botella.
Que di o prego
Mencións que poden aparecer na etiqueta e que esixen:
| Na etiqueta | Que significa |
|---|---|
| «Godello» | 100 % Godello. |
| «Mencía» | Polo menos un 85 % de Mencía. |
| «Castes nobres / Variedades nobles» | Polo menos un 85 % de variedades preferentes. |
| «Produción controlada» | Tintos e brancos de Godello con toda a uva de viñedos cualificados de produción controlada. |
| «Tostado» | Naturalmente doce, de uvas tintas ou de Godello pasificadas baixo cuberta polo menos 30 días. |
| «Crianza, reserva, gran reserva» | Termos tradicionais suxeitos aos tempos de avellentamento rexistrados na base europea eAmbrosia. |
Espumoso de Godello
Os espumosos brancos levan polo menos un 85 % de Godello.
Rendementos
12.500 kg de uva por hectárea en variedades preferentes e 15.000 no resto; 72 litros por cada 100 kg.
Subzonas
O prego non divide Valdeorras en subzonas. Os produtores si distinguen áreas por solo e altitude: o Val do Bibei no Bolo, as ladeiras de Larouco ou as lousas de Córgomo.
Cifras
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| Superficie inscrita (ha) | 1.223 | 1.200 |
| Viticultores | 938 | 978 |
| Adegas | 41 | 41 |
| Uva producida (kg) | 7.551.340 | 8.229.772 |
| Viño cualificado (litros) | 5.412.289 | 4.871.204 |
| Valor económico estimado | 43.298.000 € | 41.048.000 € |
Comercialización na campaña 2022/2023: 45.213 hl en España e 3.276 hl fóra (7 %). MAPA — Datos de las DOPs de vinos, campaña 2022/2023.
A uva producida varía moito dun ano a outro polo clima; non convén sacar tendencias de dúas campañas.
Adegas e viños
- Bodegas GodevalO Barco de Valdeorras · Unha das adegas do Godello dos anos oitenta, instalada nun antigo mosteiro de Xagoaza.Visitas
- Rafael PalaciosA Rúa · Viticultor de Godello no Val do Bibei, en bancais de granito entre 620 e 740 metros que case se abandonaran.Visitas
- ValdesilVilamartín de Valdeorras · Casa familiar de Vilamartín que traballa pequenas parcelas (pezas) de Godello e María Ardoña nas ladeiras do Sil.Visitas sen confirmar
Viños con ficha
- As Sortes · Branco
- Asadoira · Branco
- Godeval · Branco
- Godeval Cepas Vellas · Branco
- Louro do Bolo · Branco
- Montenovo · Branco
- Valdesil · Branco
- Valteiro · Tinto
O directorio recolle34 adegas desta denominación a partir da listaxe do seu Consello Regulador. Ver o directorio.
Mesa e paisaxe
Un Godello con crianza sobre lías aguanta peixes con salsa, un polo de curral asado ou cogomelos salteados, porque ten volume ademais de acidez. As Mencías da zona van ben con carnes á brasa e coa androlla, o embutido tradicional da comarca.
A Vía Nova romana atravesa a comarca e na Rúa Vella consérvase a lápida de Lucio Pompeio Reburro. En Xagoaza (O Barco), a adega Godeval ocupa desde 1988 parte dun antigo mosteiro medieval. O Sil sae de Galicia por aquí cara ao Bierzo: Valdeorras é o paso natural entre a meseta e a Galicia interior.
Produtos con calidade diferenciada da zona: IGP Castaña de Galicia
Fontes
- Pliego de condiciones DOP Valdeorras (octubre de 2024), MAPA — consultado o 28 de setembro de 2026
- Agacal — Fichas técnicas DO Valdeorras 2024 y 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
- Consejo Regulador D.O. Valdeorras — La segunda Denominación de Origen de Galicia — consultado o 28 de setembro de 2026
- Consejo Regulador D.O. Valdeorras — Bodegas con producto certificado (21-03-2025) — consultado o 28 de setembro de 2026
Última revisión desta ficha: 28 de setembro de 2026.
Viches un dato incorrecto ou desactualizado? Escríbenos coa fonte e revisámolo.