Denominación de Orixe Protexida · desde 1932

Ribeiro

Primeira denominación galega, protexida polo Estatuto do Viño de 1932. Brancos de mestura coa Treixadura como eixe, tintos de variedades case esquecidas e o tostado, un viño doce de uvas pasificadas.

Territorio

Oeste da provincia de Ourense, onde o Avia, o Arnoia e o Barbantiño chegan ao Miño. Nove concellos completos (Ribadavia, A Arnoia, Castrelo de Miño, Carballeda de Avia, Leiro, Cenlle, Beade, Punxín e Cortegada) e parroquias do Carballiño, Boborás, Ourense, Toén e San Amaro.

Ladeiras en socalcos sobre os vales, co cultivo limitado, segundo o prego, a uns 450 metros: por riba o aire atlántico que sobe polo Miño arrefría de máis. Case todo o viñedo está en socalcos construídos para gañar solo e reducir a pendente.

Concellos da D.O. RibeiroConcellos incluídos no prego; en raiado, os que só teñen algunhas parroquias dentro. Os puntos son adegas con ficha nesta guía.RibadaviaA ArnoiaCastrelo de MiñoCarballeda de AviaLeiroCenlleBeadePunxínCortegadaO CarballiñoBoborásOurenseToénSan AmaroCasal de ArmánCoto de GomarizViña Meín · Emilio Rojo
raiado: só algunhas parroquias do concello adega (oco: situada no seu concello)Límites administrativos: © Instituto Xeográfico Nacional (CC BY 4.0). Ríos e Portugal: Natural Earth.
Ringleiras de viña en espaldeira nunha ladeira da Arnoia, con arboredo de ribeira xunto ao Miño.
Viñedo do Ribeiro xunto ao Miño, na Arnoia. Foto: Luis Miguel Bugallo Sánchez (Lmbuga) · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Clima e solos

Zona de transición: o océano queda a uns 45 quilómetros, pero as serras do oeste frean a súa influencia. Resulta un clima atlántico suavizado con trazos mediterráneos, con boa diferenza de temperatura entre o día e a noite e un verán seco que provoca certo estrés hídrico na viña.

Distancia ao océano
uns 45 km
Índice de Winkler
zona II na maior parte; I nas cotas altas, preto de III nas máis baixas
Índice heliotérmico de Branas
3,9 de media
Límite do cultivo
arredor de 450 m

Datos do prego de condicións.

Solos

Maioría de solos sobre granito, areosos ou franco-areosos, con menos do 20 % de arxila; tamén hai solos sobre xistos e micaxistos, e depósitos aluviais. O prego descríbeos como solos antrópicos: socalcados, aboados e traballados durante xeracións ata cambiar a súa natureza orixinal.

Historia

O prego sitúa o cultivo intensivo da vide no século I e a recuperación da viticultura nos mosteiros cara ao ano mil. Un decreto de prezos de Santiago de 1133 cita o viño do Ribeiro como o máis caro da cidade. Saía por Pontevedra, Vigo, Baiona e A Coruña cara a Bretaña, Flandres e Inglaterra. As ordenanzas de Ribadavia de 1579 delimitaban parroquias e perseguían a fraude, e a Organización Mundial da Propiedade Intelectual recoñéceas como un precedente de protección dunha indicación xeográfica. O oídio (1853), o mildiu (1886) e a filoxera (desde 1890) afundiron a produción e trouxeron variedades foráneas máis produtivas.

Protexida polo Estatuto do Viño de 1932 (elevado a lei o 26 de maio de 1933). O Consello Regulador constituíuse por Orde do 6 de decembro de 1956 e o primeiro regulamento é do 31 de xullo de 1957.

Variedades

Variedades autorizadas en Ribeiro
BrancasTintas
Variedades principaisTreixadura, Albariño, Albilla do Avia, Branco Lexítimo, Caíño Branco, Godello, Lado, Loureira, TorrontésBrancellao, Caíño Tinto, Caíño Tinto, Caíño Tinto, Espadeiro, Ferrón, Mencía, Merenzao, Sousón
Variedades secundariasPalominoGarnacha Tintorera, Tempranillo

Desde o prego vixente, as variedades secundarias xa non se poden plantar, replantar nin enxertar; só se repoñen marras nas viñas que xa existen.

Comparar con outras denominacións

Tipos de viño

Brancos e tintos tranquilos, espumosos polo método tradicional e o tostado, branco ou tinto, de uvas pasificadas. Os viños elaborados só con variedades principais poden levar a mención «castes».

O Consello Regulador fala de brancos lixeiros, frescos e secos, de cor palla pálida e acidez fixa elevada, con graduacións entre 9 e 13 graos. A Treixadura dá textura e froita de pebida. Os tintos de Brancellao, Caíño ou Sousón son de capa media e acidez viva.

Que a distingue

A mestura é o costume: a Treixadura rara vez vai soa e o viño constrúese con varias uvas da mesma ladeira. Ademais é a zona galega con máis variedades tintas minoritarias en uso e a única, xunto con Valdeorras, que regula un viño de pasas.

Que di o prego

Mencións que poden aparecer na etiqueta e que esixen:

Na etiquetaQue significa
«Castes»Branco ou tinto elaborado só con variedades principais. Anada obrigatoria.
«Barrica»Só variedades principais e paso por barricas de ata 600 litros. Anada obrigatoria.
«Espumoso»Método tradicional con variedades principais, en brut ou brut nature.
«Tostado»Naturalmente doce, de uvas pasificadas polo menos tres meses baixo teito, con seis meses de madeira como mínimo.
  • Sen nomes de uva nos viños sen mención

    Un Ribeiro que non sexa castes, barrica, espumoso ou tostado non pode poñer na etiqueta o nome de ningunha variedade principal, nin «caste» nin «autóctonas».

  • Como se fai un tostado

    As uvas sécanse de forma natural en locais ventilados un mínimo de tres meses. O mosto debe ter polo menos 350 g/l de azucre. Sácanse como máximo 40 litros por cada 100 kg de pasas. Madura polo menos seis meses en carballo ou cerdeira e tres en botella.

  • Densidade de plantación

    As viñas novas deben ter polo menos 3.000 cepas por hectárea.

Subzonas

O prego non divide o Ribeiro en subzonas: toda a denominación é unha única zona de produción, aínda que os produtores falan a miúdo dos vales do Avia, o Arnoia e o Miño como paisaxes distintas.

Cifras

Rexistros da Xunta de Galicia (Agacal) a 31 de decembro.
20252024
Superficie inscrita (ha)1.2151.255
Viticultores1.3091.487
Adegas93101
Uva producida (kg)8.129.02811.106.364
Viño cualificado (litros)7.567.0007.157.100
Valor económico estimado30.722.000 €29.058.000 €

Comercialización na campaña 2022/2023: 64.641 hl en España e 4.521 hl fóra (7 %). MAPA — Datos de las DOPs de vinos, campaña 2022/2023.

A uva producida varía moito dun ano a outro polo clima; non convén sacar tendencias de dúas campañas.

Adegas e viños

Viños con ficha

O directorio recolle51 adegas desta denominación a partir da listaxe do seu Consello Regulador. Ver o directorio.

Mesa e paisaxe

Un branco de Treixadura con Albariño e Godello acompaña ben o polbo á feira e a empanada de carne: ten acidez para o aceite e corpo para a masa. Os tintos de Brancellao e Caíño, lixeiros e acedos, van mellor con carnes guisadas ca con asados potentes. O tostado pide queixo azul ou sobremesas de follado.

Ribadavia conserva o trazado medieval e a xudaría, e alí celébrase a Feira do Viño do Ribeiro. En Leiro está o mosteiro cisterciense de San Clodio, con viñedos aos seus pés. O Consello Regulador promove a Ruta do Viño do Ribeiro. O pemento da Arnoia ten IXP propia e o pan de Cea, da comarca veciña, tamén.

Produtos con calidade diferenciada da zona: IGP Pemento da Arnoia · IGP Pan de Cea

Como organizar unha visita á zona · Máis sobre maridaxe

Fontes

  1. Pliego de condiciones DOP Ribeiro (abril de 2025), MAPA — consultado o 28 de setembro de 2026
  2. Agacal — Fichas técnicas DO Ribeiro 2024 y 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
  3. Consejo Regulador D.O. Ribeiro — Bodegas y colleiteiros — consultado o 28 de setembro de 2026

Última revisión desta ficha: 28 de setembro de 2026.

Viches un dato incorrecto ou desactualizado? Escríbenos coa fonte e revisámolo.

Un dato que xa non cadra?

Cada ficha leva a súa fonte e a data en que se consultou. Se unha adega cambia as súas visitas ou un prego se modifica, escríbenos e corrixímolo.