Denominación de Orixe Protexida · desde 1932
Ribeiro
Primeira denominación galega, protexida polo Estatuto do Viño de 1932. Brancos de mestura coa Treixadura como eixe, tintos de variedades case esquecidas e o tostado, un viño doce de uvas pasificadas.
Territorio
Oeste da provincia de Ourense, onde o Avia, o Arnoia e o Barbantiño chegan ao Miño. Nove concellos completos (Ribadavia, A Arnoia, Castrelo de Miño, Carballeda de Avia, Leiro, Cenlle, Beade, Punxín e Cortegada) e parroquias do Carballiño, Boborás, Ourense, Toén e San Amaro.
Ladeiras en socalcos sobre os vales, co cultivo limitado, segundo o prego, a uns 450 metros: por riba o aire atlántico que sobe polo Miño arrefría de máis. Case todo o viñedo está en socalcos construídos para gañar solo e reducir a pendente.

Clima e solos
Zona de transición: o océano queda a uns 45 quilómetros, pero as serras do oeste frean a súa influencia. Resulta un clima atlántico suavizado con trazos mediterráneos, con boa diferenza de temperatura entre o día e a noite e un verán seco que provoca certo estrés hídrico na viña.
- Distancia ao océano
- uns 45 km
- Índice de Winkler
- zona II na maior parte; I nas cotas altas, preto de III nas máis baixas
- Índice heliotérmico de Branas
- 3,9 de media
- Límite do cultivo
- arredor de 450 m
Datos do prego de condicións.
Solos
Maioría de solos sobre granito, areosos ou franco-areosos, con menos do 20 % de arxila; tamén hai solos sobre xistos e micaxistos, e depósitos aluviais. O prego descríbeos como solos antrópicos: socalcados, aboados e traballados durante xeracións ata cambiar a súa natureza orixinal.
Historia
O prego sitúa o cultivo intensivo da vide no século I e a recuperación da viticultura nos mosteiros cara ao ano mil. Un decreto de prezos de Santiago de 1133 cita o viño do Ribeiro como o máis caro da cidade. Saía por Pontevedra, Vigo, Baiona e A Coruña cara a Bretaña, Flandres e Inglaterra. As ordenanzas de Ribadavia de 1579 delimitaban parroquias e perseguían a fraude, e a Organización Mundial da Propiedade Intelectual recoñéceas como un precedente de protección dunha indicación xeográfica. O oídio (1853), o mildiu (1886) e a filoxera (desde 1890) afundiron a produción e trouxeron variedades foráneas máis produtivas.
Protexida polo Estatuto do Viño de 1932 (elevado a lei o 26 de maio de 1933). O Consello Regulador constituíuse por Orde do 6 de decembro de 1956 e o primeiro regulamento é do 31 de xullo de 1957.
Variedades
| Brancas | Tintas | |
|---|---|---|
| Variedades principais | Treixadura, Albariño, Albilla do Avia, Branco Lexítimo, Caíño Branco, Godello, Lado, Loureira, Torrontés | Brancellao, Caíño Tinto, Caíño Tinto, Caíño Tinto, Espadeiro, Ferrón, Mencía, Merenzao, Sousón |
| Variedades secundarias | Palomino | Garnacha Tintorera, Tempranillo |
Desde o prego vixente, as variedades secundarias xa non se poden plantar, replantar nin enxertar; só se repoñen marras nas viñas que xa existen.
Tipos de viño
Brancos e tintos tranquilos, espumosos polo método tradicional e o tostado, branco ou tinto, de uvas pasificadas. Os viños elaborados só con variedades principais poden levar a mención «castes».
O Consello Regulador fala de brancos lixeiros, frescos e secos, de cor palla pálida e acidez fixa elevada, con graduacións entre 9 e 13 graos. A Treixadura dá textura e froita de pebida. Os tintos de Brancellao, Caíño ou Sousón son de capa media e acidez viva.
Que a distingue
A mestura é o costume: a Treixadura rara vez vai soa e o viño constrúese con varias uvas da mesma ladeira. Ademais é a zona galega con máis variedades tintas minoritarias en uso e a única, xunto con Valdeorras, que regula un viño de pasas.
Que di o prego
Mencións que poden aparecer na etiqueta e que esixen:
| Na etiqueta | Que significa |
|---|---|
| «Castes» | Branco ou tinto elaborado só con variedades principais. Anada obrigatoria. |
| «Barrica» | Só variedades principais e paso por barricas de ata 600 litros. Anada obrigatoria. |
| «Espumoso» | Método tradicional con variedades principais, en brut ou brut nature. |
| «Tostado» | Naturalmente doce, de uvas pasificadas polo menos tres meses baixo teito, con seis meses de madeira como mínimo. |
Sen nomes de uva nos viños sen mención
Un Ribeiro que non sexa castes, barrica, espumoso ou tostado non pode poñer na etiqueta o nome de ningunha variedade principal, nin «caste» nin «autóctonas».
Como se fai un tostado
As uvas sécanse de forma natural en locais ventilados un mínimo de tres meses. O mosto debe ter polo menos 350 g/l de azucre. Sácanse como máximo 40 litros por cada 100 kg de pasas. Madura polo menos seis meses en carballo ou cerdeira e tres en botella.
Densidade de plantación
As viñas novas deben ter polo menos 3.000 cepas por hectárea.
Subzonas
O prego non divide o Ribeiro en subzonas: toda a denominación é unha única zona de produción, aínda que os produtores falan a miúdo dos vales do Avia, o Arnoia e o Miño como paisaxes distintas.
Cifras
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| Superficie inscrita (ha) | 1.215 | 1.255 |
| Viticultores | 1.309 | 1.487 |
| Adegas | 93 | 101 |
| Uva producida (kg) | 8.129.028 | 11.106.364 |
| Viño cualificado (litros) | 7.567.000 | 7.157.100 |
| Valor económico estimado | 30.722.000 € | 29.058.000 € |
Comercialización na campaña 2022/2023: 64.641 hl en España e 4.521 hl fóra (7 %). MAPA — Datos de las DOPs de vinos, campaña 2022/2023.
A uva producida varía moito dun ano a outro polo clima; non convén sacar tendencias de dúas campañas.
Adegas e viños
- Casal de ArmánRibadavia · Adega familiar do val do Avia con hospedaxe rural nunha casa de 1727 e restaurante.Visitas sen confirmar
- Coto de GomarizLeiro · Adega familiar de Gomariz (Leiro) que recuperou viñas vellas plurivarietais do val do Avia.Visitas sen confirmar
- Viña Meín · Emilio RojoLeiro · Adega de Leiro, xunto ao mosteiro de San Clodio, que traballa por separado catorce parcelas de variedades mesturadas no val do Avia e a viña de Emilio Rojo en Ibedo.Visitas sen confirmar
Viños con ficha
- Casal de Armán Blanco · Branco
- Casal de Armán Tinto · Tinto
- Coto de Gomariz · Branco
- Emilio Rojo · Branco
- Gomariz Caste Brancellao · Tinto
- Meín Castes Brancas · Branco
O directorio recolle51 adegas desta denominación a partir da listaxe do seu Consello Regulador. Ver o directorio.
Mesa e paisaxe
Un branco de Treixadura con Albariño e Godello acompaña ben o polbo á feira e a empanada de carne: ten acidez para o aceite e corpo para a masa. Os tintos de Brancellao e Caíño, lixeiros e acedos, van mellor con carnes guisadas ca con asados potentes. O tostado pide queixo azul ou sobremesas de follado.
Ribadavia conserva o trazado medieval e a xudaría, e alí celébrase a Feira do Viño do Ribeiro. En Leiro está o mosteiro cisterciense de San Clodio, con viñedos aos seus pés. O Consello Regulador promove a Ruta do Viño do Ribeiro. O pemento da Arnoia ten IXP propia e o pan de Cea, da comarca veciña, tamén.
Produtos con calidade diferenciada da zona: IGP Pemento da Arnoia · IGP Pan de Cea
Fontes
- Pliego de condiciones DOP Ribeiro (abril de 2025), MAPA — consultado o 28 de setembro de 2026
- Agacal — Fichas técnicas DO Ribeiro 2024 y 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
- Consejo Regulador D.O. Ribeiro — Bodegas y colleiteiros — consultado o 28 de setembro de 2026
Última revisión desta ficha: 28 de setembro de 2026.
Viches un dato incorrecto ou desactualizado? Escríbenos coa fonte e revisámolo.