Denominación de Orixe Protexida · desde 1995

Ribeira Sacra

Bancais de pedra que baixan ata o Miño e o Sil, vendima a man por obriga e Mencía en polo menos o 70 % de cada tinto. O Consello Regulador forma parte do CERVIM, a asociación europea de viticultura de montaña.

Territorio

Ribeiras do Miño e do Sil e dos seus afluentes Cabe, Mao, Bibei, Navea e Búbal, entre o sur de Lugo e o norte de Ourense: de Portomarín á Peroxa e dos Peares a Quiroga. Son parroquias de 20 concellos, agrupadas en cinco subzonas.

Os dous ríos corren encaixados en gargantas de paredes moi verticais. A viña cultívase en bancais, muras ou socalcos, chanzos de pedra en ladeiras de moita pendente. Na ladeira solleira a viña baixa ata a auga; a avesedo ocúpana carballos e castiñeiros. A orientación e a altitude cambian o clima dunha parcela á de enfronte.

Concellos da D.O. Ribeira SacraConcellos incluídos no prego; en raiado, os que só teñen algunhas parroquias dentro. Os puntos son adegas con ficha nesta guía.SoberMonforte de LemosPortomarínTaboadaChantadaCarballedoA PeroxaA Pobra do BrollónQuirogaRibas de SilA Pobra de TrivesManzanedaSan Xoán de RíoParadelaO SaviñaoPantónA TeixeiraParada de SilCastro CaldelasNogueira de RamuínAdega AlgueiraPonte da BogaVía Romana
raiado: só algunhas parroquias do concello adega (oco: situada no seu concello)Límites administrativos: © Instituto Xeográfico Nacional (CC BY 4.0). Ríos e Portugal: Natural Earth.
Cruceiro sobre unha rocha de lousa no miradoiro de Pena do Castelo; abaixo, bancais de viña que baixan ata o río Sil encaixado entre ladeiras.
Miradoiro de Pena do Castelo, en Doade (Sober), sobre os socalcos do Sil. Foto: feelSacra · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Clima e solos

Máis continental ca atlántico, con veráns longos e calorosos e outonos temperados; chove máis nas subzonas do Miño ca nas do Sil. O vento sopra con forza encaixado nos vales.

Temperatura media
11,3 °C
Media de máximas / mínimas
17,1 °C / 6,9 °C
Precipitación anual
700–800 mm, nuns 100 días
Humidade relativa media
70,6 %
Estacións de referencia
Marroxo (Monforte), Conchada (Quiroga) e Portomarín

Datos do prego de condicións.

Solos

Mestura de granito e lousa que se alternan sen continuidade, con base común de lousa. En Chantada e parte das Ribeiras do Miño e do Sil dominan solos parecidos aos graníticos da Galicia occidental; en Amandi e no resto do Sil, os de lousa da Galicia oriental. Solos ácidos, con pouca capacidade de gardar auga no verán.

Historia

A primeira mención destas terras como Rivoyra Sacrata aparece nun documento de 1124 asinado en Allariz: a raíña Teresa de Portugal cede terreos ao monxe Arnaldo para erguer o mosteiro que deu orixe a Santa María de Montederramo. Segundo o prego, os mosteiros estenderon a vide polas ribeiras do Sil e do Miño. O oídio, o mildiu e a filoxera case remataron co viñedo no século XIX e deixaron o Brancellao en testemuño. A Mencía, que resistía mellor, converteuse na uva dominante. As feiras do viño de Sober, Chantada e Quiroga precederon o recoñecemento como Viño da Terra (1991) e como Denominación de Orixe (1995).

Viño da Terra en 1991; Denominación de Orixe por Orde do 30 de maio de 1995 da Consellería de Agricultura (DOG do 7 de xullo de 1995).

Variedades

Variedades autorizadas en Ribeira Sacra
BrancasTintas
Variedades principais (preferentes)Godello, Loureira, Treixadura, Dona Branca, Albariño, Torrontés, Branco Lexítimo, Caíño BrancoMencía, Brancellao, Merenzao, Sousón, Caíño Tinto, Caíño Tinto, Caíño Tinto
Variedades secundarias (autorizadas)—Garnacha Tintorera, Mouratón, Tempranillo, Gran Negro

Comparar con outras denominacións

Tipos de viño

Tintos sobre todo, coa Mencía como base; brancos, principalmente de Godello con Treixadura e Albariño; e rosados. Véndense na súa maioría novos, pero o prego regula tamén crianzas en barrica e en grandes depósitos de madeira ou formigón coa mención «garda».

Para o prego, os tintos van do vermello cereixa ao vermello con reberetes púrpura, lembran froitos do bosque e froita vermella de óso, e son francos, equilibrados e persistentes. Os brancos, sobre todo de Godello, cheiran a froita branca de pebida e óso e equilibran acidez e alcol.

Que a distingue

Nada se mecaniza doadamente nestas ladeiras: vendima a man por regulamento e rendementos de tintas moi por debaixo dos de Valdeorras ou Monterrei. A iso súmanse as normas de crianza máis detalladas de Galicia (Súmmum, barrica, garda) e unha lousa e un granito que se alternan dentro dun mesmo val.

Que di o prego

Mencións que poden aparecer na etiqueta e que esixen:

Na etiquetaQue significa
«Súmmum»Polo menos un 85 % de variedades principais. Os rosados son sempre Súmmum.
«Barrica»Tintos, 6 meses mínimo en barricas de ata 500 litros; brancos, 3 meses en barricas de ata 600 litros.
«Garda»Crianza de 7 meses (tintos) ou 4 (brancos) en depósitos de madeira de 225 a 10.000 litros, ou de formigón e outros materiais de ata 5.000 litros, distintos do aceiro e o poliéster.
«Nombre de subzona»Só se toda a uva procede da subzona e o viño se elabora nela.
  • Tintos con Mencía

    Todo tinto Ribeira Sacra leva polo menos un 70 % de Mencía.

  • Vendima manual obrigatoria

    Toda a uva se vendima a man, en caixas autorizadas polo Consello Regulador.

  • Sen anacos de carballo

    Está prohibido usar anacos de madeira de carballo na elaboración e a conservación do viño.

  • Rega

    Prohibida con carácter xeral; o Consello pode autorizala se hai déficit hídrico.

  • Rendementos baixos

    Ata 7.500 kg de uva por hectárea en tintas e 12.000 en brancas.

Subzonas

  1. Amandi

    Parroquias de Sober (Doade, Amandi, Lobios, Pinol, Santiorxo, Barantes, Bolmente, San Martiño de Anllo) e Marcelle (Monforte de Lemos).

    Ladeiras do Sil orientadas ao sur en Sober, con lousa e xisto. É a subzona con máis sona de Mencía madura.

  2. Chantada

    Parroquias de Portomarín, Taboada, Chantada, Carballedo e A Peroxa.

    Canón do Miño augas abaixo de Portomarín, con Belesar como paisaxe máis coñecida. Chove máis ca no Sil e hai máis granito.

  3. Quiroga-Bibei

    Parroquias de Monforte de Lemos, A Pobra do Brollón, Quiroga, Ribas de Sil, A Pobra de Trives, Manzaneda e San Xoán de Río.

    A parte máis oriental, cara a Valdeorras, ao longo do Sil e do Bibei, co clima máis seco da denominación.

  4. Ribeiras do Miño

    Parroquias de Paradela, O Saviñao, Pantón, Sober e Monforte de Lemos.

    Ribeiras do Miño e do Cabe ao sur de Chantada. Hai solos de granito e de lousa segundo a ladeira.

  5. Ribeiras do Sil

    Parroquias da Teixeira, Parada de Sil, Castro Caldelas e Nogueira de Ramuín.

    A ribeira ourensá do canón do Sil, fronte a Amandi, con bancais que miran tanto ao sur como ao norte.

Cifras

Rexistros da Xunta de Galicia (Agacal) a 31 de decembro.
20252024
Superficie inscrita (ha)1.2531.308
Viticultores1.8782.169
Adegas9397
Uva producida (kg)4.620.5304.900.019
Viño cualificado (litros)3.510.7893.540.840
Valor económico estimado20.841.000 €21.020.000 €

Comercialización na campaña 2022/2023: 33.359 hl en España e 2.261 hl fóra (6 %). MAPA — Datos de las DOPs de vinos, campaña 2022/2023.

A uva producida varía moito dun ano a outro polo clima; non convén sacar tendencias de dúas campañas.

Adegas e viños

Viños con ficha

O directorio recolle59 adegas desta denominación a partir da listaxe do seu Consello Regulador. Ver o directorio.

Mesa e paisaxe

Unha Mencía nova da zona, servida algo fresca, funciona co cocido e o lacón con grelos: a acidez alixeira a graxa e o tanino é moderado. As Mencías de garda ou con máis estrutura piden carne de caza ou castañas asadas.

É terra de mosteiros: Montederramo, citado no documento de 1124, e moitos outros ao longo do Sil e do Miño. Hai miradoiros sobre os canóns, como Pena do Castelo en Doade (Sober), e paseos en barco polo Sil. Algunhas adegas ofrécenos combinados coa visita. Sober, Chantada e Quiroga manteñen as súas feiras do viño.

Produtos con calidade diferenciada da zona: IGP Castaña de Galicia · IGP Lacón Gallego

Como organizar unha visita á zona · Máis sobre maridaxe

Fontes

  1. Pliego de condiciones DOP Ribeira Sacra (enero de 2025), MAPA — consultado o 28 de setembro de 2026
  2. Agacal — Fichas técnicas DO Ribeira Sacra 2024 y 2025 — consultado o 28 de setembro de 2026
  3. Consejo Regulador D.O. Ribeira Sacra — Listado de bodegas — consultado o 28 de setembro de 2026

Última revisión desta ficha: 28 de setembro de 2026.

Viches un dato incorrecto ou desactualizado? Escríbenos coa fonte e revisámolo.

Un dato que xa non cadra?

Cada ficha leva a súa fonte e a data en que se consultou. Se unha adega cambia as súas visitas ou un prego se modifica, escríbenos e corrixímolo.